یادداشت ویراستار: این گفتگو با یک فعال فرهنگی-سیاسی کُرد مقیم اروپا انجام شده است. بنا به درخواست ایشان، از ذکر نام و مشخصات دقیق خودداری شده است.
از کُردستان تا اروپا: مسیر یک فعال
دیار و نادیار: برای شروع، کمی درباره خودتان و مسیری که طی کردید بگویید.
مهمان: من در یکی از شهرهای کُردنشین ایران بزرگ شدم. از همان دوران دبیرستان با مسئله هویت کُردی درگیر بودم — وقتی میدیدم که زبانم در مدرسه جایی ندارد، وقتی میدیدم که تاریخم در کتابهای درسی وجود ندارد. بعد از سالها تلاش و مشکلات امنیتی، به اروپا آمدم. در ابتدا فکر میکردم همه چیز را از دست دادهام. اما به تدریج فهمیدم که در اینجا امکاناتی دارم که در ایران نداشتم.
دیار و نادیار: چه امکاناتی؟
مهمان: آزادی بیان. میتوانم آشکارا کُردی حرف بزنم، کتاب کُردی منتشر کنم، برنامه فرهنگی برگزار کنم. در ایران برای همین کارها پرونده داشتم. اینجا کلاسهای زبان کُردی برگزار میکنیم، برای نوروز جشن میگیریم، فیلمهای مستند کُردی نشان میدهیم.
چالشهای زندگی در دیاسپورا
دیار و نادیار: اما زندگی در دیاسپورا حتماً چالشهایی هم دارد؟
مهمان: البته. بزرگترین چالش، فاصله نسلی است. بچههای ما اینجا به دنیا میآیند یا در سنین پایین میآیند. زبانشان آلمانی یا سوئدی است. با دوستان غیرکُرد بزرگ میشوند. اگر ما — نسل اول — تلاش نکنیم، این بچهها ارتباطشان با هویت کُردی قطع میشود.
دیار و نادیار: این تلاش را چطور انجام میدهید؟
مهمان: به روشهای مختلف. برای بچهها کلاسهای کُردی برگزار میکنیم — هم کُرمانجی هم سورانی. داستانهای کُردی برایشان میخوانیم. در جشنها شرکت میدهیمشان. اما مهمتر از همه، سعی میکنیم نشان دهیم که کُرد بودن چیزی است که میتوان به آن افتخار کرد — نه چیزی که باید پنهانش کرد.
نقش رسانههای کُردی
دیار و نادیار: رسانههای کُردی چه نقشی در این فرایند دارند؟
مهمان: نقششان حیاتی است. نسل جوان ما اگر رسانهای نداشته باشد که به زبان خودشان، با محتوای مرتبط با تجربهشان، باهاشان صحبت کند، به رسانههای جریان اصلی روی میآورد — که طبیعتاً داستان کُردها را نمیگویند. نشریههایی مثل دیار و نادیار دقیقاً این نیاز را پوشش میدهند.
دیار و نادیار: اما این رسانهها با مشکل مالی و مخاطب روبهرو نیستند؟
مهمان: این یک چالش واقعی است. پشتیبانی مالی از رسانههای کُردی ضعیف است. مخاطبان پراکنده هستند — در دهها کشور مختلف. اما من فکر میکنم وقتی محتوا واقعاً خوب باشد، مخاطب پیدا میشود. دوران شبکههای اجتماعی این امکان را فراهم کرده.
پیامی برای نسل جوان کُرد
دیار و نادیار: اگر بخواهید پیامی برای نسل جوان کُرد — چه در داخل، چه در دیاسپورا — داشته باشید، چه میگویید؟
مهمان: میگویم: زبانتان را یاد بگیرید. نه به خاطر سیاست، نه به خاطر مقاومت — فقط به خاطر اینکه زیباست. وقتی شعر احمد خانی را به زبان اصلی میخوانید، وقتی یک ترانه کُردی قدیمی را میفهمید، چیزی در درونتان روشن میشود که هیچ ترجمهای آن را منتقل نمیکند. هویت شما یک گنج است — نگذارید گم شود.